Liny
Liny
Liny stosowane są w wielu dziedzinach życia – sporcie, budownictwie, przemyśle, w życiu codziennym. W zależności od potrzeb stosuje się liny odpowiedniej grubości oraz odpowiedniego materiału. Wszystko zależy od tego, do czego dana lina ma nam posłużyć.
Lina stalowa zwykle składa się 6 żył skręconych śrubowo wokół rdzenia. Rdzenie wykonane są z włókien
roślinnych lub z tworzyw sztucznych. W linach dwuskrętnych każda żyła skręcona jest z pewnej ilości drutów (np. 19 lub 37).
Liny stalowe dwuskrętne dzielą się na:
- liny przeciwzwite - w których druty w żyłach zwite są w przeciwnym kierunku niż żyły. Liny takie charakteryzują się mniejszą tendencją do samorozwijania się i są sztywniejsze niż liny współzwite.
- liny współzwite - w których druty w żyłach zawite są w tym samym kierunku co same żyły. Liny takie mają tendencje do samorozwijania się, lecz są bardziej elastyczne i mają większą wytrzymałość na zużycie zmęczeniowe.
Liny stosujemy generalnie do podnoszenia, czy podtrzymywania przedmiotów. Cienkie liny mogą być pomocne przy pakowaniu towarów. Sznurówki do butów to też pewnego rodzaju liny mające na celu przytrzymanie buta we właściwej pozycji podczas chodzenia.
Jednym z zastosowań liny jest linka holownicza w samochodach, która służy do holowania samochodu w przypadku awarii. Sportem nieodłącznie kojarzącym się z liną jest spadochroniarstwo, gdyż spadochron posiada kilkanaście linek, które umożliwiają sterowanie. Podobne zastosowanie widzimy w sporcie o nazwie kite – puszczanie latawca o dość sporych rozmiarach, sterowany za pomocą systemu linek. Liny stosuje się w żeglarstwie do podtrzymywania i sterowania żaglami.
Innym zastosowaniem lin może być również konstrukcja mostów wiszących. W życiu codziennym każdy z nas korzysta z windy, która nie może obejść się bez liny, która służy do jej podnoszenia i utrzymywania na miejscu. Linki wykorzystywane w samochodzie służą do zdalnego sterowania na przykład hamulcami, sprzęgłem czy gazem, a w samolotach linki biegną od kabiny pilota do sterów, czy lotek umożliwiając sterowanie samolotem. Z wykorzystaniem lin wspinają się alpiniści na szczyty gór, czy też po ścianach budynków, mostów w celu ich czyszczenia lub konserwacji. Są to liny specjalistyczne, które muszą być poddawane odpowiedniej konserwacji, gdyż nie mogą one zawieść swojego użytkownika w trakcie wspinaczki wysokogórskiej.
Ich konstrukcja gwarantuje, że podczas hamowania upadku wspinacza przeciążenia działające na niego nie przekroczą 12 g.
- Lina pojedyncza – ma zwykle 50 do 70 m długości i ok. 9-12 mm średnicy, asekuracja odbywa się na jednej żyle liny. Jej główne zalety to łatwość używania i niska waga.
- Lina podwójna – zwana też połówkową, jest cieńsza (około 8-9 mm). Używa się złożonej na pół jednej żyły długości do 120 m, lub dwóch lin o długościach do 60 m. W pewnych szczególnych przypadkach można asekurować się jedną żyłą liny podwójnej. Liny te zapewniają większe bezpieczeństwo oraz umożliwiają szybszą ewakuację, zwykle używane są w rejonach wspinaczkowych o górskim charakterze.
- Lina bliźniacza – jeszcze cieńsze (ok. 7-8 mm) dwie żyły o sumarycznej długości do 120 metrów używane zawsze razem, podwójnie. Obecnie tracą na popularności.
- Liny lodowcowe – przeznaczone do asekuracji w terenie, gdzie potencjalne odpadnięcie nie będzie ciężkie (współczynnik odpadnięcia < 1)
W górach używa się kolejek linowych, w których wagony mimo że poruszają się po szynach są zawieszone na linie, w kolejce gondolowej wagoniki poruszają się po linie zawieszonej nad ziemią bez użycia szyn, liny wykorzystywane są do napędu wyciągów narciarskich zarówno orczykowych, jak i krzesełkowych. Kolejny przykład wykorzystywania lin to cyrk – wszelkiego rodzaju akrobacje typu taniec na linie, bujanie na trapezie i wiele innych. Ratownicy podejmując poszkodowanego ze śmigłowca spuszczają się po linie rozwijanej za pomocą wyciągarki umieszczonej na pokładzie śmigłowca.
Można śmiało powiedzieć, że liny towarzyszą nam każdego dnia. Nawet nieświadomie korzystamy z nich bez przerwy.